Hareketli tam ve bölümlü Protezlerin bakım ve temizliği
Tam ve bölümlü protezler eksik dişlerin tamamlanması, kaybolan fonksiyon, fonasyon, estetiğin hastaya iadesi ve ağızda kalan doku ve dişlerin sağlığının ve devamlılığının sağlanması için yapılan apareylerdir. Protezlerin hareketli olması, yani hasta tarafından takılıp çıkarabilmesi sebebiyle, hasta tarafından yapılacak olan bakım, temizlik ve gösterilecek olan özen protezin ve hastanın sağlığı açısından çok önemlidir. Kullanılan protez hastanın eksik dişlerinin iadesinin yanında, sindirim sisteminin başlangıcı alan dişlerin kazandırdığı fonksiyon genel sağlık üzerinde de etkilidir. Eğer protezlerin bakım ve temizliği gerektiği gibi yapılmaz ise taşıdığı mikroorganizmalar nedeni ile zararlı hale gelirler. Bir tam veya bölümlü protez kullanan hastanın dikkat etmesi gereken noktaları şu şekilde sıralayabiliriz:
Protezinizi her yemekten sonra çıkararak iç ve dış yüzeylerini diş fırçası + sabun kullanarak temizleyiniz. Yapılan araştırmalar protezi akar su altında parmakla ovarak temizleme yönteminin protez yüzeyindeki ve eldeki mikroorganizmaları tüm yüzeye yaymaktan öte bir işe yaramadığını kanıtlamıştır. Mutlaka diş fırçası ve sabunla iç ve dış yüzeylerini temizleyiniz.
Temizlerken kayganlaşan protezi tutmakta zorlanıyorsanız ve protezinizi düşürmekten endişeleniyorsanız yumuşak bir örtü üzerinde bu işlemi yapınız. Bu ufak önlem protezinizin düşerek kırılmasına engel olacaktır.
Diş macunu protezinizin dış yüzeyindeki cilasının kaybolmasına sebep olmaktadır. Eğer kullandığınız protezin cilasında bir kayıp var ise bu yüzeye mikroorganizmaların tutunması için ortam sağlayarak, protezin temizliğini güçleştirecektir. Böyle bir durumda dişhekiminize başvurarak durumun hekiminiz tarafından düzeltilmesini isteyiniz.
Protez temizliğinde, farklı amaçlar için üretilen her türlü temizlik maddelerini, çamaşır suyu, bulaşık ve çamaşır deterjanları.vs. kesinlikle kullanmayınız. Bu maddeler protezin yapısını bozmakla birlikte, genel sağlık açısından da son derece tehlikelidir.
Protez temizliği için özel olarak üretilen tablet veya solüsyonları üretici firmanın talimatlarına göre dikkatli bir şekilde kullanabilirsiniz.
Protezin üzerine yerleştiği ağız içi dokularının temizliği de son derece önemlidir. Protezinizi temizledikten sonra temiz olmayan bir ağıza yerleştirdiğiniz takdirde yapmış olduğunuz temizlik boşa gidecektir. Protezinizi çıkartıp temizledikten sonra, ağız içindeki dişsiz alanları yumuşak bir diş fırçası veya gazlı bir bez ile temizleyiniz. fiayet ağzınızda bazı dişleriniz var ise onları da mutlaka diş fırçası ve diş macunu ile temizleyiniz.
Bölümlü protezlerde protezin ağzındaki mevcut dişlere tutunmasını sağlıyan kroşelerin temizliği ağızdaki dişlerin korunması açısından son derece önemlidir. Kroşelerin etrafındaki ve iç yüzeyindeki besin artıkları temizlenmediği taktirde dişlere zarar verecektir. Her yemekten sonra mutlaka temizlenmelidir.
Protezlerinizi çıkardığınızda mutlaka su dolu bir kap içersinde saklayınız.
Dişhekimlerinizin kontrolü altında olmadan protezinizde siz veya bir başkası aşındırma, ilâve tamir gibi işlemler kesinlikle yapmayınız/ yaptırmayınız. Protezinizle ilgili herhangi bir probleminiz olduğunda derhal dişhekiminize başvurunuz.
Her ayda bir kez düzenli olarak dişhekiminize kontrole gidiniz. Bu kontroller ileride olabilecek problemlerin önlenmesine yarayacaktır.
Unutmayınız ki, protezlerin de bir ömrü vardır ve en az iki, en fazla beş yılda yenilenmesi gerekmektedir. Aksi halde değişen dokulara protezin uyumu bozulacak ve kullanımı güçleşecektir.
Yukarıda anlatılan problemlerin dışında karşılaştığınız her türlü sorunda mutlaka hemen dişhekiminize başvurunuz.
NOT:
İstanbul Dişhekimliği Odası Eğitim Komisyonu tarafından hazırlanmıştır.
